JoomlaTemplates.me by Discount Bluehost
Kategoria: Dolnośląskie

OLEŚNICA - miasto

 

1. Informacje ogólne

2. Historia miasta

3. Atrakcje turystyczne

4. Ciekawostki

5. Opinia

6. Bibliografia

7. Mapa

 

1. Informacje ogólne

Oleśnica – miasto w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu oleśnickiego.

Historia nazwy miasta jest następująca: przyszłe miasto było otoczone terenami podmokłymi i rozlewiskami, na których rosło wiele olch (olszyn). Prawdopodobnie nazwa osady wywodzi się od tych olszyn lub od rzeczki Olzy lub Olszy. Później w dokumentach i drukach spotykano nazwy miasta w różnych postaciach m.in.: Olseniz, Olesznica, Olesznicia, Olesnic, Olesnitz, Olesnicz, Olsniz, Olsna, Oelsse, Olse, Olczenicz, Alsnensis, Olsen, Oelse, Oels. W połowie XVIII w. zaczyna przeważać nazwa Oels. J.H. Zedler w swoim leksykonie (1732-1754 r.) podaje kilka nazw miasta i stwierdza, że słowiańska nazwa brzmi Olesnyca. W XIX w. używano zamiennie zapisów Öls i Oels. W 1913 r. uznano za obowiązująca nazwę Oels. Nazwa "Oleśnica" utrzymała się do połowy XIX wieku za sprawą książek wydawanych w j. polskim w oleśnickich drukarniach. W nich podawano miejsce wydania - Oles(ś)nica.

 

2. Historia miasta

Za niepodważalną datę pierwszego wzmiankowania Oleśnicy należy uważać rok 1230. Wówczas to Henryk Brodaty, w dokumencie wystawionym w Oleśnicy, wspomina jako proboszcza kościoła pw. świętego Jana Ewangelisty w Oleśnicy mistrza Tomasza, kanonika wrocławskiego, kanclerza księcia Henryka Brodatego. To oznacza, że wówczas istniała Oleśnica, parafia i kościół św. Jana, który musiał zajmować szczególnie znaczące miejsce w diecezji wrocławskiej i księstwie.

22 lutego 1255 r. książę wrocławski Henryk III wystawił dokument lokacyjny, w którym przekazał zasadźcom miasto w celu jego lokowania na prawie średzkim.

Od 1294 r. Oleśnica należy do księstwa głogowskiego i ok. 1313 r. w wyniku jego podziału powstaje księstwo oleśnickie, którego władcą zostaje Bolesław, tytułujący się panem Oleśnicy i Gniezna oraz dziedzicem Królestwa Polskiego.

Po śmierci Bolesława ok. 1321 r., księstwo oleśnickie przejmuje jego brat Konrad Namysłowski. W 1323 r. osiada on ostatecznie w Oleśnicy i staje się protoplastą oleśnickiej linii Piastów śląskich. Od tego czasu znany jest jako Konrad I Oleśnicki. Zamieszkuje w grodzie książęcym (zamku oleśnickim) i rozpoczyna jego rozbudowę. Również wtedy w mieście rozpoczęto budowę ceglanych murów obronnych z 4. bramami miejskimi. Duże partie tych murów i jedna z wież, zachowały się do dnia dzisiejszego.

W czasie swego długiego panowania w Oleśnicy Konrad I († 1366 r.) wybitnie powiększył terytorium księstwa. Po nim księstwo przejmuje Konrad II (ok.1338-1403 r.), a następnie Konrad III (ok.1354-1412 r.).

Konrad III miał pięciu synów, którzy także nosili imię Konrad. Najbardziej znany był Konrad IV - biskup wrocławski oraz Konrad VII, który wystąpił w bitwie pod Grunwaldem po stronie Krzyżaków, dowodząc chorągwią śląską.

Władysław Jagiellończyk w 1495 r. przekazuje księstwo jako lenno Henrykowi I, księciu ziębickiemu, synowi króla Jerzego z Podiebradu. Powstaje księstwo ziębicko-oleśnickie. W 1505 r. w Oleśnicy rozpoczyna pracę mennica, wybijająca grosze. W 1543 r. rozpoczynają się prawie samodzielne rządy księcia Jana (1509-1565), będące "złotym okresem" w historii Oleśnicy. Był to również okres dość długiej stabilizacji (bez wojen) i wzrostu zamożności miasta.

Po śmierci Karola II rozpoczyna się wojna trzydziestoletnia, podczas której liczba mieszkańców Oleśnicy spada o połowę. W 1623 r. zostaje zamknięta mennica oleśnicka. W 1647 r. umiera Karol Fryderyk ostatni z Podiebradów oleśnickich. Pozostawia córkę Elżbietę Marię.

Po ślubie Elżbiety Marii z Sylwiuszem Nimrodem (1622-1664 r.) - księstwo oleśnickie jako lenno dziedziczne dostaje się w 1649 r. przedstawicielowi dynastii wirtemberskiej. Książę Sylwiusz (portret z prawej) musi wyprowadzić księstwo i Oleśnicę z zapaści wywołanej wojną trzydziestoletnią. W 1650 przyznał mieszczanom prawo dystrybucji piwa w 46 wsiach, co przyczyniło się do rozwoju piwowarstwa i wpływu gotówki do kasy miejskiej.

Po zajęciu Śląska przez króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego (1741), struktura administracyjna oparta na księstwach zostaje zamieniona strukturą powiatową. Książęta stają się właścicielami ziemskimi - majątkiem ziemskim zarządza tzw. Kamera książęca. Władzę w powiecie obejmuje Starosta. Ze względu na zasługi dla Prus, książę K.Ch. Erdmann nie traci wszystkich przywilejów, zachowuje prawo do lenna. Miasto traci samorządność, Radę Miejską zastępuje Magistrat będący urzędem państwowym.

Po śmierci księcia Karola Chrystiana Erdmanna księstwo oleśnickie, dzięki możliwości dziedziczenia księstwa także w linii żeńskiej i poparciu króla Prus, przeszło w ręce Brunszwików. Pierwszym z nich był Fryderyk August.

W 1806 r. Oleśnica została zajęta przez Bawarczyków - koalicjantów Napoleona. Wojska okupacyjne prowadziły twardą politykę fiskalną, czym doprowadzali do biedy mieszkańców miast i wsi księstwa. W 1808 r. wojska napoleońskie zakończyły okupację Oleśnicy. W Prusach wprowadzono nowe reformy.

Od 1883 r. i poprzez trzy kolejne, dwunastoletnie kadencje burmistrzem był Richard Kallmann. Zastaje miasto szare - pozostawia - piękne z zadbanymi budowlami i ogrodami.

W trakcie I wojny światowej Oleśnica staje się miejscem szkolenia rezerwistów. Pojawiły się zapasowe lazarety, rozmieszczone w halach fabrycznych, szkołach i zamku oleśnickim.

W trakcie II wojny światowej Oleśnica także staje się miejscem szkolenia rezerwistów i od 1943 r. również miejscem stacjonowania lazaretów.

Podczas zbliżania się Armii Czerwonej do dawnej granicy niemieckiej, nakazano ewakuację wszystkich mieszkańców Oleśnicy pod groźbą kary śmierci. W mieście pozostało kilka osób narodowości niemieckiej oraz obcokrajowcy - robotnicy przymusowi.

Przejęcie miasta przez polskie władze administracyjne nastąpiło 7 lipca 1945 r.

 

3. Atrakcje turystyczne

Bazylika p.w. św. Jana Apostoła - jedna z najstarszych świątyń śląskich. Prawdopodobnie istniała w formie kaplicy już w XII wieku jako budowla drewniana. Po raz pierwszy kościół był wzmiankowany w 1230 r. Po zamieszkaniu książąt w zamku, sąsiadujący z nim kościół parafialny stał się "zamkowym", czyli świątynią książąt oleśnickich, przy udziale których był rozbudowany. W XV w. w czasach Piastów oleśnickich stał się murowaną trójnawową bazyliką i w takim ogólnym kształcie (po rozbudowach) dotrwał do obecnych czasów. W 1495 r. staje się kościołem zamkowym Podiebradów ziębicko-oleśnickich, zamierzających uczynić z niego swoje mauzoleum. W tym celu rozbudowują kościół (ok. 1500-1510 r.), dodając m.in. dużą dwuprzęsłową kaplicę, która zapewne stanowiła kaplicę książęcą. W 1498 lub 1513 r. rozpoczęto pochówki w krypcie nazywanej współcześnie - Kryptą Podiebradów (w 2011 r. została otworzona i trwają jej badania). W 1538 r. kościół został przejęty przez protestantów. Następuje dalsza rozbudowa jego wyposażenia - powstają empory (1596-1607 r.), w roku 1605 - ambona, będąca zabytkiem klasy europejskiej. W 1621 r. zostaje podwyższona wieża kościelna. Po Podiebradach pozostały także inne znaczące zabytki w postaci nagrobków księcia Jerzego i Karola Krzysztofa oraz nagrobek tumbowy Jana Podiebrada i jego żony Krystyny Szydłowieckiej. Na emporach, ambonie, nagrobkach, ścianach kościoła znajdują się herby przypominające Podiebradów, ich genealogię i ponad 150 lat obecności w kościele zamkowym. Sławi ich również Biblioteka łańcuchowa, założona w 1594 r. przez Karola II, istniejąca w tym samym pomieszczeniu kościoła do dzisiaj. Wirtembergowie po wojnie trzydziestoletniej odnowili kościół. Pamiątką po nich pozostał: piękny prospekt organowy wraz z chórem muzycznym (1686 r.); kaplica z kryptą Wirtembergów, dobudowana do południowej ściany prezbiterium (1700 r.), z 24 sarkofagami; ołtarz główny (1708 r.) oraz kopuła wieży kościelnej (1754 r.). Kościół przetrwał szczęśliwie pożary nękające miasto, szczególnie ten z roku 1730, ale nie oparł się starzeniu konstrukcji. W roku 1905, w trakcie trwającej rozbudowy kościoła, nastąpiła katastrofa budowlana. W jej wyniku runęły sklepienia nawy głównej i południowej, niszcząc lub uszkadzając dużą część zabytkowego wyposażenia. Do 1907 r. opracowywano plany odbudowy i zbierano na ten cel pieniądze. Odbudowę i renowację wystroju wnętrza zakończono w 1910 r. Po 1945 r. kościół stał się ponownie świątynią katolicką. Od 1990 r. z inicjatywy ks. infułata Władysława Ozimka, przy udziale konserwatora dzieł sztuki Wiesława Piechówki, prowadzone były w kościele prace renowacyjne. Ich założeniem było przywrócenie dawnej świetności kościoła, jego katolickiego ducha i odtworzenie założeń artystycznych dzieł, zdobiących jego ściany. W 1998 r. przyznano oleśnickiemu kościołowi pw. św. Jana Apostoła godność Bazyliki Mniejszej.

ADRES:

Łużycka 1

56-409 Oleśnica

Biblioteka łańcuchowa - W jednej z krucht kościoła szczęśliwie zachowała się po wiekach unikatowa kolekcja starodruków o nieprzeciętnej randze kulturowej. Niegdyś tworzyła ona główny zrąb księgozbioru biblioteki kościelnej, którą ufundował w roku 1594 książę ziębicko-oleśnicki Karol II Podiebrad, a urządził pastor Melchior Eccard, superintendent księstwa oleśnickiego. Kolekcja liczy dokładnie 239 woluminów zawierających około 800 dzieł (w tym jeden inkunabuł). Księgi chronią przed kradzieżą łańcuchy ponieważ biblioteka miała mieć charakter publiczny. W rzeczywistości krąg jej czytelników był ograniczony. Służyła bowiem głównie ewangelickiemu duchowieństwu oraz nauczycielom miejscowego gimnazjum. Obecnie oleśnicka biblioteka kościelna jest jedną z trzech śląskich bibliotek łańcuchowych (obok legnickiej i złotoryjskiej), a zarazem jedyną w Europie środkowowschodniej, która przetrwała do naszych czasów w swym pierwotnym miejscu.

ADRES:

podziemia Bazyliki Mniejszej p.w. św. Jana Apostoła

56-409 Oleśnica

Brama Wrocławska i mury obronne - skąd niegdyś prowadził trakt do Wrocławia i Trzebnicy (dawna nazwa: Trzebnicka). Wieża Bramy Wrocławskiej znajduje się na osi ul. Wrocławskiej u jej wylotu na skrzyżowanie z ulicami Rzemieślniczą i Wałową. W akcie lokacji Oleśnicy z 1255 r. poleca się obwałować miasto. Powstające wały miały konstrukcję drewnianą, obsypaną ziemią. Po objęciu rządów w księstwie przez Konrada I, obok już istniejących wałów, rozpoczęto wznosić mury ceglane o wysokości ok. 7-8 m, zwieńczone blankami i posiadające pomosty bojowe. W nich ostatecznie powstały cztery wieże bramne (Wrocławska, Trzebnicka, Sycowska i Namysłowska). Budowa murów mogła trwać nawet kilkadziesiąt lat. Mury z fosami o szerokości 7-15 m, były sprzężone z obwarowaniami zamku. Po włączeniu ok. 1400 r. do obszaru miasta kościołów p.w. Bożego Ciała (później p.w. NMP) i św. Jerzego, wykonano nowy odcinek murów (obejmujący oba kościoły) oraz nową wieżę bramną, nazwaną później Mariacką.

Do początku XVI wieku wieża Bramy Wrocławskiej (dawniej - Trzebnicka) była najprawdopodobniej dwukondygnacyjna. Ponad sklepionym przejazdem znajdowała się izba straży, w której znajdował się mechanizm do wciągania brony. W wieży zapewne również przechowywano uzbrojenie cechu, odpowiedzialnego za obronę bramy i odcinka muru przy niej. Przed wieżą, nad fosą, istniało przedbramie. Ok. 1532 r. rozpoczęto nadbudowę wieży o jedną - dwie kondygnacje. Na szczycie ostatniej kondygnacji utworzono pomost bojowy z blankami. Już w połowie XVIII w. znaczenie obronne murów zanika. W 1868 rozebrano trzy z czterech bram miejskich, przeszkadzających w transporcie towarów. Pozostała Brama Wrocławska, której rozebraniu był przeciwny m.in. przyszły cesarz Fryderyk III podczas wizyty w Oleśnicy w 1866 r. W 1945 r. wieża nie ucierpiała, chociaż uległy spaleniu przyległe do niej domy.

W roku 1956-59 wykonano jej remont dodając hełm, dzieląc wnętrze na trzy kondygnacje użytkowe oraz dodając drewniane historyzujące schody, prowadzące do jednego zachowanego wejścia. W trakcie dużej restauracji wieży (2001-2002 r.) wcześniejsze schody zostały zlikwidowane i w ich miejsce wybudowano nowe, odpowiadające normom bezpieczeństwa. Jednocześnie nadbudowano przyległe mury, odtwarzając blanki i niewielki odcinek zadaszonego pomostu bojowego.

Obecnie pomieszczenia wieży są wykorzystywane do celów wystawienniczych. Mury miejskie są ciągle odnawiane.

Dom Wdów - wybudowany w 1683 r. Pochodzi z fundacji księcia Sylwiusza Fryderyka Wirtemberga. Był to konwent wdów po kaznodziejach i nauczycielach, które książęta otaczali opieką. Zamieszkiwało w nim bezpłatnie 8 wdów, którym zapewniano także opał. Budynek ten, jednopiętrowy z wysokim dachem, był wówczas jednym z wyższych w tym rejonie miasta. Z czasem dach dwuspadowy zamieniono na mansardowy.

Budynek w styczniu 1945 r. został spalony. Zachowały się tylko mury zewnętrzne.

W latach 1960-1962 dom został odbudowany. Zewnętrznie bryła została wiernie odtworzona, włącznie z portalem i obramieniami okien. Natomiast wnętrze jest całkiem nowe, dostosowane do potrzeb szkolnictwa muzycznego. Obecnie stanowi siedzibę Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. Fryderyka Chopina. Przed domem stoi pomnik F. Chopina.

ADRES:

naprzeciw kościoła NP Marii i św. Jerzego, u zbiegu ulic Matejki i Kościelnej.

Kolumna Złotych Godów - Kolumna Złotych Godów jest najstarszym pomnikiem w Oleśnicy. Została postawiona 8 kwietnia w 1791 roku. Kolumna powstała na cześć Złotych Godów księcia Karola Chrystiana Erdmanna Wirtemberskiego i jego żony Marii Zofii Wilhelminy z rodu Solms-Laubach.

Kolumna została wykonana przez wrocławskiego kamieniarza Johanna Martina Blacha. Kolumna stoi na czworobocznym kamiennym cokole. Sama kolumna jest z piaskowca w stylu korynckim. Zwieńczeniem całego pomnika jest mitra książęca.

Na cokole umieszczone były niegdyś cztery medaliony z brązu – każdy na jednym boku cokołu. Po II wojnie światowej medaliony zniknęły. Ze starych zdjęć można się dowiedzieć co było na medalionach. Medalion pary książęcej przedstawiał księcia i jego żonę z profilu, na drugim medalionie widniał herb księstwa, na kolejnym usytuowany był herb księżnej, natomiast na ostatnim medalionie widniał monogram pary książęcej. Obecnie miejsca po medalionach są puste.

ADRES:

plac Książąt Śląskich

56-400 Oleśnica

Kościół pw. Najświętszej Marii Panny i św. Jerzego - powstał w wyniku połączenia dwóch świątyń. Wzniesiony w latach 1380–1390 trójnawowy gotycki kościół Najświętszej Marii Panny z klasztorem przeznaczony był dla sprowadzonych z Pragi zakonników benedyktyńskich. W XV w. stanął przy nim jednonawowy gotycki kościół pw. św. Jerzego. Kiedy klasztor praskich benedyktynów przejął zakon augustianów, wyburzono – w roku 1505 – otwory w ścianach lateralnych (na styku świątyń) i zaaranżowano wspólne wnętrze sakralne. Po opanowaniu Oleśnicy przez protestantów augustianie kościół opuścili. W roku 1799 w miejsce dawnego gotyckiego hełmu wieży zbudowano jej nowe zwieńczenie – na wzór zachowanego do dzisiaj hełmu kościoła pw. Najświętszej Marii Panny w Berlinie. Świątynia spłonęła w roku 1945. Odbudowana została w latach 1970-1972.

ADRES:

rondo 750-lecia Oleśnicy

Kościół p.w. św. Trójcy - Katolicki kościół barokowy pw. Św. Trójcy jest najmłodszym zabytkiem sakralnym w Oleśnicy. Jego powstanie, w mieście protestanckim, przy sprzeciwie księcia oleśnickiego, było możliwe dzięki zaangażowaniu księdza L. J. Pientaga, ofiarności niewielkiej rzeszy katolików (ok. 100 osób) i wsparciu cesarza Karola VI Habsburga. Budowa kościoła trwała w latach 1738-1744, a prace wykończeniowe kontynuowano przez kilkanaście lat.

W roku 1748 wymalowano wnętrze kościoła, w latach 1750-1755 Anton Erazm Beüer (?) namalował iluzjonistyczny ołtarz główny, sklepienie absydy i nawy głównej oraz inne malowidła pokrywające ściany kościoła. W 1776 r. podwyższono wieżę wraz z hełmem. W 1783 roku wykonano organy, a 10 lat później dobudowano kruchtę zachodnią. Dzięki istnieniu kościoła, ilość wiernych szybko wzrasta. W 1854 roku kościół został podniesiony do rangi kościoła parafialnego. W XX wieku następuje znaczny wzrost ilości katolików (było ich ponad 3 tysiące) i kościół wymagał rozbudowy. W tym celu w 1935 r. zburzono stary dom parafialny przylegający do kościoła wzdłuż ul. Kościelnej i w tym miejscu wybudowano boczną salę kościoła, z wnętrzem także w stylu barokowym. Wówczas pojemność kościoła wzrosła do ok. 1000 miejsc siedzących i stojących. Dom parafialny urządzono w byłym przytułku Wendego, w którym istnieje do obecnych dni. W 1945 r. spłonęła najpierw boczna sala kościoła, a potem cały kościół. Ze zniszczeń uratowały się jedynie fragmenty ołtarzy bocznych i ich figury, także ołtarz główny oraz ambona, które po odrestaurowaniu i konserwacji zdobią obecne wnętrze.

W latach 1958-1959 kościół odgruzowano, a potem zadaszono i odremontowano. Współczesne malowidła na sklepieniu kościoła wykonał w latach 1960-1963 Jan Molga we współpracy z ks. Kazimierzem Fedykiem. Także odbudowano dawną salę boczną kościoła, która służy obecnie celom katechetycznym. W 2002 roku z inicjatywy ks. Władysława Ozimka rozpoczęto renowację i rewaloryzację kościoła, prowadzoną pod kierownictwem Wiesława Piechówki. Prace te zakończono w 2005 roku.

ADRES:

ul. Okrężna 13

Park Książąt Oleśnickich

ADRES:

Park położony pomiędzy ulicami Kruczą, Wałową i Wały Jagiellońskie

Park nad Stawami

ADRES:

ul. Brzozowa

Plac Zwycięstwa - nietypowa koncepcja architektoniczno - urbanistyczna. Plac jest miejscem spotkań, miejscem organizacji oficjalnych uroczystości, a także codziennego odpoczynku i rekreacji dla mieszkańców miasta

ADRES:

Plac Zwycięstwa 1

Ratusz i Rynek - Rada Miejska wykupiła wójtostwo w 1407 r. i wtedy stała się samodzielna w rządzeniu miastem. Dotychczasowy drewniany dom wójta nie odpowiadał jej potrzebom i randze. Dlatego w 1410 r. (wg J. Sinapiusa) wybudowano nowy murowany ratusz (dom rady) Był to budynek raczej dwupiętrowy, w stylu gotyckim, z przyległą kwadratową wieżą od wschodu. Nie leżał w osi symetrii rynku, gdyż powstał na miejscu wcześniejszej budowli - domu kupieckiego. W 1535 r. ratusz ulega uszkodzeniu i wtedy podwyższono wieżę o oktogonalną nadbudowę. W ratuszu urzędował burmistrz oraz odbywały się zebrania Rady Miejskiej i posiedzenia ławy. Wraz z zwiększaniem zadań miasta, ratusz staje się za ciasny i dlatego Rada Miejska wykupuje przed 1650 r. część pomieszczeń w sąsiedniej budowli (oddzielonej szerokim przejściem), mającej funkcje handlowe. Ta budowla była potem nazywana skrzydłem południowym ratusza. W niej m.in. były rozmieszczone pomieszczenia aresztu oraz straży. Dwubudynkowy układ ratusza zachował się do 1826 r.

W 1664 r. ratusz grozi zawaleniem i książę Sylwiusz Nimrod nakazuje jego remont. Zapewne jednocześnie wykonano jego znaczną przebudowę. Kolejna odbudowa następuje po wielkim pożarze w 1730 r. Ok. 1810 r. usunięto sprzed ratusza pręgierz, grożący zawaleniem. W 1823 r. ratusz kolejny raz płonie. Wieża została odbudowano w 1825 r., którą to datę umieszczono na chorągiewce. Budynek odbudowano rok później - nadając mu charakter klasycystyczny. Jednocześnie fasada budynku połączyła tylko zewnętrznie dwa dotychczas oddzielne skrzydła, do których dalej istniały dwa oddzielne wejścia i jedno - na dziedziniec. W 1873 r. przed ratuszem umieszczono Kolumnę Zwycięstwa. Dopiero w 1892 r. wybudowano nową klatkę schodową, łączącą oba budynki.

W klatce schodowej właściwego ratusza wmurowano kamienne płyty herbowe z XVI i XVII wieku, mające dużą wartość artystyczną i pochodzące w większości z rozebranych w 1868 roku bram miejskich i z dawnego ratusza. W 1892 r. na dachu umieszczono dwa pionowe maszty flagowe, a na ścianie północnej jeden nachylony maszt. Ok. 1911 doprowadzono prąd do budynku.

Od 1892 r. do ok. 1930 roku porządkowano komunikacje w byłym budynku południowym, m.in. w celu zwiększenia w nim ilości sklepów. Wybito w ścianie frontowej ratusza 3 witryny sklepowe i dwa wejścia do nich. Potem zaczęto likwidować sklepy, mające wystawy od strony frontowej ratusza.

W 1945 r. ratusz zostaje w znacznym stopniu zniszczony. Po wojnie odgruzowano go i rozebrano ściany zagrażające zawaleniem.

Prace projektowe odbudowy ratusza rozpoczęto w 1958 roku. Prawdopodobnie, ze względu na zmniejszone potrzeby lokalowe Prezydium Miejskiej Rady Narodowej - ograniczono w trakcie projektowania jego objętość. Dlatego odbudowując ratusz w latach 1962-1964 zachowano jego klasycystyczną formę na ok. 2/3 długości. W pozostałą część (dawne skrzydło południowe ratusza i kolejne trzy budynki w tej pierzei) wbudowano budynek hotelowy. Budowę ratusza zakończono uroczyście 8 czerwca 1964 r.

ADRES:

Rynek

56-400 Oleśnica

Zamek Książąt Oleśnickich - najcenniejszy zabytek architektoniczny Oleśnicy, jeden z największych i najlepiej zachowanych zamków na Dolnym Śląsku. W XIII w. na miejscu obecnego zamku istniał gród. Stał on na wzniesieniu otoczonym przez rozlewiska rzeki Oleśnicy i zapewne wykopaną fosę.

Po 1323 r. kolejny książę oleśnicki Konrad I ostatecznie przenosi się do Oleśnicy i zaczyna przekształcać gród w zamek. Zastępuje wał ziemny wysokim ceglanym murem obronnym.  Zamiast drewnianych, budowane są murowane zabudowania mieszkalne, reprezentacyjne i gospodarcze. W zamku zamieszkiwali do 1492 r. książęta oleśniccy. Po 1495 r. zamek zasiedlają Podiebradowie. Książę Jan Podiebrad w latach 1542-1562 przebudowuje zamek.

Za czasów Witembergów trwa przebudowa zamku na rezydencję pałacową. W tym celu na początku przeniesiono stajnie ze skrzydła wschodniego poza zamek. Zatem rozpoczęto przebudowę wnętrz w stylu baroku. M. in. sufity kilku sal ozdobiono dekoracjami stiukowymi, stropami i malowidłami. Na II piętrze skrzydła wschodniego, z kilku sal stworzono jedną, z przeznaczeniem na jadalnię i salę teatralną. W niej umieszczono obrazy z postaciami Wirtembergów. Dla lepszego oświetlenia sali powiększono okna.

W 1885 r. zamek oleśnicki staje się siedzibą każdego następcy tronu Cesarstwa Niemieckiego i Królestwa Prus - wzrosła jego ranga. W latach 1891-1906 r. trwają w zamku prace remontowe i modernizacyjne. Dostosowano zamek do współczesnych potrzeb (wykonano instalacje wodno-kanalizacyjne, łazienki, toalety, oświetlenie, ogrzewanie). Do widocznych zmian wewnętrznych można zaliczyć m.in. podwyższenie sali myśliwskiej (obecnie rycerskiej), udekorowanie jej sufitu ornamentem sztukatorskim, a ścian - drewnianą boazerią. Do widocznych zmian zewnętrznych należy m.in. przemieszczenie wjazdu do zamku na środek skrzydła północnego. W miejscu starego wjazdu umieszczono klatkę schodową, ułatwiającą komunikację zamek -  pałac.

Zimą 1945 r., w związku ze zbliżaniem się frontu, zamek opustoszał, a w trakcie walk nie został uszkodzony. W 1945-1946 r. zajmowany był przez oddział radzieckiego Międzynarodowego Czerwonego Krzyża, zajmującego się zbieraniem i przygotowywaniem do transportu byłych alianckich jeńców wojennych.

W 1965-1975 r. trwały prace budowlane i konserwatorskie adaptujące zamek na potrzeby ZHP i muzeum. W 1971-1993 r. w części pałacowej istniało muzeum, będące filią Muzeum Archeologicznego we Wrocławiu. W 1975-1992 r. zamek użytkuje Centralna Szkoła Instruktorów i Centralna Szkoła Instruktorów Zuchowych ZHP.
W 1992 r. przejmuje go Urząd Rejonowy w Oleśnicy, a rok później został przekazany Komendzie Głównej OHP na utworzenie w nim Centrum Kształcenia i Wychowania.

ADRES:

ul. Zamkowa 4

56-400 Oleśnica

 

4. Ciekawostki

Postać pierwszego herbu miasta, jednego z najstarszych na Śląsku, jest znana z dokumentu wystawionego w 1310 r. W 1405 r. pojawia się dokument, z przywieszoną pieczęcią herbową, na której godłem jest orzeł św. Jana. Godło to jest używane także obecnie. W 1410 roku w bitwie pod Grunwaldem zdobyto chorągiew księstwa oleśnickiego, na której znajdował się jego herb. Herb ten z czasem zaczął pełnić ważną rolę w symbolice Dolnego Śląska, aż po czasy współczesne.

 

5. Opinia

Do 24 lutego 2016 roku Oleśnica właściwie z niczym mi się nie kojarzyła. Była mi mało znana i postanowiłam to zmienić właśnie tego lutowego dnia. Obeszłam całe miasto. Stwierdziłam, że Oleśnica ma wyjątkowo bogatą historię, o której nie miałam pojęcia (choć wydaje mi się, że niektórzy mieszkańcy również żyją w takiej niewiedzy w jakiej ja żyłam do tej pory).

Po mieście chodzi się bardzo przyjemnie. Wszędzie są tabliczki informacyjne pokazujące turystom gdzie iść by zobaczyć to i owo.

Bardzo ciekawego i pozytywnego uczucia doznałam jak doszłam na Plac Zwycięstwa…. miałam wrażenie, że cofnęłam się do czasów PRL – u … :-)

Kończąc dodam: fajne miasteczko! ;-)

 

6. Bibliografia

www.olesnica.pl

www.pttk-olesnica.cba.pl

www.zwiedzajmy.p

 

7. Mapa

Odsłony: 626

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież