JoomlaTemplates.me by Discount Bluehost
Kategoria: Anglia

ELY - katedra

 

1. Informacje ogólne

2. Historia katedry

3. Architektura zewnętrzna

4. Wnętrze katedry

5. Muzeum Witraży

6. Ciekawostki

7. Oliver Cromwell

8. Dom Oliver'a Cromwell'a

9. Opinia

10. Bibliografia

11. Mapa

 

 

1. Informacje ogólne

Ely – jedno z trzech najmniejszych miast wschodniej Anglii o statusie city. Hrabstwo Cambridgeshire.

Nazwa miasta (kiedyś nazywana Elig lub wyspa Eel)pochodzi prawdopodobnie z faktu, że tamte tereny wodne były obfite w węgorze.

Prawidłowa nazwa katedry w Ely to Kościół Katedralny Świętej i Niepodzielnej Trójcy w Ely.

ADRES:

Ely Cathedral
Ely
Cambridgeshire
CB7 4DL

 

2. Historia katedry

Założycielką opactwa była królowa Etheldreda, córka Anny i króla wschodniej Anglii. We wczesnym dzieciństwie wyszła za mąż, ale pozostała dziewicą. Po śmierci pierwszego męża, ok. 655 roku, wróciła na wyspę Ely wraz z jej posagiem. W 660 roku z powodów politycznych poślubiła Egfritha, młodego króla Narthumbrii, który miał wtedy zaledwie 15 lat i był kilka lat młodszy od niej. Zgodził się, że powinna pozostać dziewicą, podobnie jak w poprzednim małżeństwie. 12 lat później chciał, aby ich małżeństwo było normalne. Etheldreda, której doradzał i wspierał Wilfred, biskup Northumbrii, odmówiła. Opuściła go i w roku 672 została zakonnicą w Coldingham, a rok później założyła klasztor w Ely.

Etheldreda odrestaurował stary kościół w Ely, zniszczony przez Penda, pogańskiego króla. Zbudowała swój klasztor w miejscu, gdzie teraz stoi katedra. Po jej odbudowaniu w roku 970 Ely stało się najbogatszym opactwem w Anglii, z wyjątkiem Glastonbury.
Klasztor Etheldredy rozkwitał przez 200 lat, aż został zniszczony przez Duńczyków. Katedra została odnowiona jako wspólnota benedyktyńska w 970 roku.
Etheldreda zmarła w 680 roku. Powodem śmierci był guz na karku. Mówiono, że to boska kara za jej próżność w noszeniu naszyjników w młodych latach. W rzeczywistości jej śmierć była skutkiem plagi, która zabiła również kilka innych zakonnic.

17 lat po śmierci jej ciało okazało się nieskazitelne. Wśród świadków był m.in. jej lekarz Cynefrid. Odkryto, że guz na szyi, cięty przez lekarza, został uzdrowiony. Pościel, w którym było owinięte ciało, było tak świeże jak w dzień, w którym została pochowana.

Jej ciało zostało umieszczone w kamiennym sarkofagu rzymskiego pochodzenia, znalezione w Grantchester i pochowane.
Przez setki wieków sanktuarium Etheldredy skupiało ogromną liczbę średniowiecznych pielgrzymów.

W 1321 r. rozpoczęła się odbudowa Lady Chapel, pod kierownictwem Alana de Walshinghana, geodety. Następnego roku wieża normańska runęła. To co zrobił Alan to triumf średniowiecznej inżynierii. Przyciął cztery rogi normańskiej wieży w ośmiu punktach i zbudował wieżę trzy razy większą niż oryginalna normańska. Klasztor był wspierany przez Henryka VIII. W 1541 r. sanktuarium zostało zniszczone (głównie statuy, rzeźby i witraże). Od tego czasu relikwie były przechowywane w Londynie w kościele pod wezwaniem św.  Etheldredy. W tym samym roku, katedra i kaplica przeszły w posiadanie Kings School.

Sanktuarium zostało zniszczone w 1541 r.

Prace nad obecną katedrą rozpoczęły się w XI w. Pod przewodnictwem opata Simeona. Kościół klasztorny stał się katedrą w 1109 roku. Klasztor w Ely został rozwiązany przez Henryka VIII w 1539 roku.

Pierwsza poważna renowacja miała miejsce w XVIII wieku pod przewodnictwem James’a Essex. Po przybyciu George’a Peacock w 1839 r. rozpoczął się drugi projekt renowacji. Wraz z architektem Sir George’em Gilbert Scottem przywrócili budynek do swojej dawnej świetności. Trzeci poważny projekt remontowy, najbardziej obszerny do tej pory, rozpoczął się w 1986 roku i został ukończony w 2000 roku.
Sztandar Etheldredy został wykonany przez pannę Yams z Bayswater w 1910 roku i jest nadal używany podczas wielkich procesji w katedrze w Ely. Przedstawia on św. Etheldredę z krzyżem (jako pierwsza opactwo Ely), a wokół niej są herby: uniwersyt w Cambridge, dziekana kapituły Ely i miasta Borough.

 

 

3. Architektura zewnętrzna

Całość budowli jest wzorcowym przykładem wczesnego gotyku angielskiego. Czystości stylu nie naruszyły liczne przebudowy prowadzone w późniejszych wiekach, kiedy to dobudowywano kaplice, ganki i portyki a następnie je niszczono.

Katedra zbudowana jest na planie krzyża – symbolu Chrześcijaństwa. Przypomina nam o sednie naszej wiary – o Bogu przychodzącym do nas pod postacią swojego syna Jezusa Chrystusa, który cierpiał za nasze grzechy na krzyżu.

View the embedded image gallery online at:
http://daytrip.pl/index.php/eu/uk/anglia/ely#sigFreeId4d0b9e697c

 

4. Wnętrze katedry

  • Wieża zachodnia (wysokość 65,5 m) – wybudowana w XII wieku i powiększona pod koniec XIV wieku. Jest tu tzw. Labirynt Wiktoriański, który – jeśli obejdzie się go naokoło – ma taką samą długość jak wysokość do sufitu. Odzwierciedla życie z jego zaułkami i zakrętami. Powyżej, na ścianie północnej, znajduje się rzeźba autorstwa Jonathana Clarka, zatytułowana „Droga życia”, która przedstawia podróż życia: od ciemności do światła, w kierunku Chrystusowego krzyża. Po przeciwnej stronie duża Chrzcielnica Wiktoriańska przypomina nam o tym, że poprzez chrzest dołączamy do Bożej rodziny, gdzie ramiona Wszechmogącego ciągle nas obejmują.
  • Nawa główna (wysokość 26 m; długość 76 m)– budowana w XI i XII wieku. Niczym nie przesłonięty widok wnętrza nawy jest jednym z najbardziej inspirujących w Anglii. Godne uwag są normańskie łuki oraz pozostałości średniowiecznej dekoracji. Sufit malowano w czasach wiktoriańskich ukazuje pochodzenie Jezusa od Adama oraz Jego tronowanie w chwale.
  • Octagon (Ośmiobok) (szerokość 23 m; wewnętrzna wysokość 43 m) – chluba Ely! Niestety w 1322 roku centralna normańska wieża zawaliła się. W jej miejscu Alan of Walsingham wybudował ośmioboczną latarnię, która okazała się cudem średniowiecznej inżynierii. Uwagę przyciąga Chrystus Wniebowstępujący, który błogosławi uniesioną ręką.
  • Transept północny i południowy – najstarsze części katedry. Stoją na swoim miejscu od roku 1090.
  • Prezbiterium – wybudowane w XIII wieku w celu przechowywania relikwiarza świętej Etheldredy. Dekoracja z tyłu ołtarza przedstawia wydarzenia Wielkiego Tygodnia od wjazdu Jezusa do Jerusalem aż po śmierć na krzyżu w Wielki Piątek.
  • Kaplica świętej Etheldredy – ufundowała pierwotny klasztor. Przez wieki do jej relikwiarza przybywały tłumy pielgrzymów ofiarując podarunki i szukając pomocy.
  • Kaplica św. Jerzego – upamiętniająca żołnierzy z Pułku Cambridgeshire, którzy zginęli w dwóch wojnach światowych. Jest tu również okno w północnej nawie bocznej, które upamiętnia Lotników Samolotów Bombowych, którzy zginęli podczas II wojny Światowej.
  • Kaplica Lady Chapel – największa tego rodzaju w Anglii, poświęcona Maryi. Zakończona w 1349 roku. Była bogato przystrojona posągami świętych, malowidłami ściennymi oraz witrażami. Jednakże w 1541 roku, zaraz po rozpadzie klasztoru, okna roztrzaskano, a rzeźby usunięto lub uszkodzono. Ciągle widoczne są bezgłowe figury w alkowach oraz ślady po dłutach i młotkach na ścianach.

View the embedded image gallery online at:
http://daytrip.pl/index.php/eu/uk/anglia/ely#sigFreeIdd0b47b4972

 

5. Muzeum Witraży

Muzeum Witrażu powstało w 1972 roku jako repozytorium do ratowania witraży przed groźbą zniszczenia.
Pierwsze muzeum zostało otwarte dla publiczności w 1979 roku na północnym trifium katedry w Ely. Po pomyślnym odstąpieniu od 25. rocznicy powstały fundusze na remont Muzeum w południowym trifium katedry w Ely, a muzeum zostało otwarte w kwietniu 2000 roku. W galerii w ubiegłym roku zakończono duży projekt elastycznego wyświetlania.
Muzeum witraży jest jedynym muzeum poświęconym witraży w Wielkiej Brytanii i jednym z niewielu miejsc na świecie z tak szeroką chronologiczną przeszłością witrażów.

Muzeum znajduje się w Katedrze w triforium, do którego wchodzi się przez strome, wijące się schody, pokazuje witraże i proces cięcia ołowiu. Najwcześniejsze witraże pochodzą z XIII w. większość to produkcja z XIX i XX w. pochodząca z Wielkiej Brytanii i innych europejskich krajów.

ADRES:

The South Triforium
Ely Cathedral
Ely
Cambridgeshire
CB7 4DL

 

6. Ciekawostki

Katedra mierząca ok. 164 m jest najdłuższym gotyckim kościołem nie tylko w Wielkiej Brytanii, ale również w Europie.

 

7. Oliver Cromwell

Oliver Cromwell - nazwisko, które wciąż dzieli opinie ponad trzysta lat po jego śmierci. Z punktu widzenia żołnierza parlamentarnego był jednym z największych wojskowych liderów. Bez niego parlament nie wygrałby wojny domowej. Jednak z punktu widzenia kawalerów został postrzegany jako zdrajca, który nakazał królowi ścięcia. Panowie purytanie z drugiej strony opisywaliby go jako Boga, który rządził tym krajem sprawiedliwie. Ci ludzie wierzyli, że po wojnie przywrócił stabilność, abyśmy wszyscy mogli żyć w tolerancji i pokoju.

Oliver Cromwell urodził się w pobliskim Huntingdon 25 kwietnia 1599 roku. Urodził się w jednej z najbogatszych rodzin w Huntingdonshire. Jego ojciec zmarł w 1617 roku i Oliver musiał opuścić Sidney Sussex College w Cambridge, aby opiekować się majątkiem, jego wdową matką, a potem żoną Elizabeth i wreszcie dziewięciorgiem dzieci. Wszystko zmieniło się dla Olivera Cromwella, gdy był na początku lat czterdziestych. Król Karol I zaczął wprowadzać zmiany do kościoła w Anglii, które były nie do przyjęcia dla ludzi takich jak Oliver. W latach dwudziestych lub trzydziestych Cromwell doświadczył konwersji religijnej, a przez resztę życia był gorliwym protestantem. Uważał, że Bóg wybrał go na cel, który w pewnym momencie mu się objawi. Zmiany, jakie król zaczął robić Kościołowi, były sprzeczne z przekonaniami Cromwella i był przekonany, że celem Boga jest zapobieganie ich. Krytykował króla w Parlamencie, jego żarliwą i często gniewną przemowę, napędzaną jego religijnym zapałem. Kiedy w 1642 roku wybuchła wojna między królem a parlamentem, Oliver Cromwell był jednym z pierwszych posłów, którzy objął broń i walczył.

W Anglii wybuchła wojna domowa w sierpniu 1642 roku. Konflikt rozprzestrzenił się w Szkocji, Irlandii i Walii i trwał prawie dziewięć lat. Rodziny i przyjaciele znaleźli się po przeciwnych stronach, ale byli gotowi walczyć ze sobą na śmierć. Religia również odegrała rolę w upadku kraju w wojnę. Anglia stała się protestanckim krajem pod rządami króla Henryka VIII, ale byli tacy purytanie, którzy uważali, że reforma kościoła nie poszła wystarczająco daleko. Wielki strach sprawił, że Anglia ponownie stanie się katolickim krajem, a ci, którzy obawiali się tego, ostatecznie walczyli z królem.

22 sierpnia 1642 roku król Charles ogłosił wojnę. Oliver Cromwell został kapitanem. W 1643 r. Cromwell został pułkownikiem. Przez następny rok Cromwell był zaangażowany w niemal ciągłą służbę wojskową i prawie nigdy nie był w domu w Ely. W 1645 roku Cromwell został mianowany dowódcą. W ciągu tych kilku krótkich lat Oliver Cromwell wzniósł się z bycia wiejskim dżentelmenem i członkiem parlamentu bez doświadczenia wojskowego, do bycia jednym z największych żołnierzy XVII wieku.

Król Karol I został ścięty 30 stycznia 1649 roku.

Po egzekucji Karola Parlament starał się rządzić sam hrabstwami, ale wielu uważało, że to katastrofa i znowu chce króla, systemu, który działał od setek lat. Cromwell’owi zaoferowano koronę, a on odmówił, jednak w dniu 16 grudnia 1657 roku zgodził się zostać Lord Protector i królował się jako "król we wszystkim poza imieniem". To pierwszy raz od bitwy o Hastings i koronację Wilhelma Zdobywcy, że Anglia nie miała żadnego monarchy. Oliver Cromwell, jako Lord Protector był królem tylko z imienia. Mieszkał w Pałacu Whitehall i pałacu Hampton Court.

Oliver Cromwell zmarł 3 września 1658 w Pałacu Whitehall w Londynie, tuż po 60. Urodzinach

Miał królewski pogrzeb i został pochowany w Kaplicy Królów w Opactwie Westminster w Londynie. Ale dwa lata później, kiedy Charles II został przywrócony na tron, szukał zemsty za egzekucję jego ojca. Mężczyźni, którzy podpisali karę śmierci Karola I, zostali ścięci. Cromwell, choć już martwy, nie uciekł. Jego trup został wykopany, a następnie powieszony i ścięty. Jego ciało zostało wrzucone do dołu, a jego głowa wetknięta na pal, aby wszyscy widzieli. Nie jest pewne, co się stało z głową, ale mówi się, że pewnej nocy podczas burzy została ona zdjęta przez żołnierza, a później została przekazana w wiele różnych rąk.

 

8. Dom Oliver'a Cromwell'a

Historia tego starego domu (XIII w.) i jego znanego mieszkańca jest opisana za pomocą komentarzy znajdujących się w pokojach i obrazach. Niewiele jest tutaj umeblowanych pokoi ale atmosfera tego miejsca jest znakomicie uchwycona. Można obejrzeć kolekcje kapeluszy z tamtego czasu raz zbroje i broń z okresu wojny domowej.

  • salon – dębowe panele datowane na XVII wiek oddają oryginalność tego miejsca. Portret przy drzwiach pokazuje matkę Cromwell’a – Elżbietę Steward, która przeżyła w tym domu 89 lat.
  • kuchnia – znajduje się w najstarszej części domu datowanej na 1215 rok. Rozmiar kuchni został zachowany. Kominek, przy którym toczyło się całe rodzinne życie datowany jest na XV wiek.
  • pokój portretów – w głównym miejscu znajduje się ogromny portret Olive’a nieznanego autora.
  • pokój wystawy o wojnie domowej – w sali można znaleźć broń oraz zbroje z czasów wojny domowej w Anglii. Tu również można prześledzić jego biografię od narodzin po moment, w którym objął władzę. Tu również można poprzymierzać kapelusze z epoki.
  • nawiedzony pokój – kiedy wejdzie się do tego pokoju, można usłyszeć smutne historie o śmierci Cromwell’a w Whitehall, o jego pogrzebie i późniejszej ekshumacji.
  • gabinet – pokój datowany na 1615 rok. Tu było biuro Oliver’a. Dębowe panele oraz kominek zachowały się w całości, lecz zostały przeniesione z innych części domu.

ADRES:

29 St Mary's Street
Ely

Cambridgeshire
CB7 4HF

View the embedded image gallery online at:
http://daytrip.pl/index.php/eu/uk/anglia/ely#sigFreeId21d1e30566

 

9. Opinia

Do Ely przyjechałam 29 grudnia 2015 roku. Moim celem była głównie katedra. Dlatego pierwsze kroki skierowałam właśnie tam. Miejsce wprost cudowne!!! Zewsząd wychodzą na turystę kolory, mnóstwo kolorów!! Ze ścian, z witraży, z sufitów. Nie sposób wszystkiego ogarnąć wzrokiem. Cokolwiek „wchodzi” na oczy jest genialnie stworzone, namalowane. Najbardziej zachwycającą rzeczą jest oczywiście oktagon. Sprawia NIESAMOWITE wrażenie z dołu, a wchodząc na górę jest jeszcze lepiej!!!! Do tej pory nie mogę wyjść z podziwu myśląc o tej katedrze jako całości. Bo nie tylko jest idealna w środku, jest również idealna na zewnątrz. Na zwiedzanie katedry i miasteczka (które również jest całkiem fajne) trzeba zarezerwować sobie cały dzień. Moja rada: nie wolno zwiedzać tego miejsca na szybko i byle jak!! Dajcie sobie i Ely trochę czasu…

View the embedded image gallery online at:
http://daytrip.pl/index.php/eu/uk/anglia/ely#sigFreeIdd50df33099

 

10. Bibliografia

www.elycathedral.org

www.naszewyspy.co.uk

www.stainedglassmuseum.com

www.olivercromwellshouse.co.uk

 

11. Mapa

 

 

Odsłony: 382

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież